भारतीय कंपनीला प्रतिष्ठेचा ‘इको ऑस्कर’ पुरस्कार, कृषीकच-याच्या प्रदुषण समस्येवर शोधलाय उपाय

0

- Advertisement -

नवी दिल्ली: भारतीय कंपनी ताकाचरने शेतातील कच-याला जाळण्यामुळे होणारे प्रदुषण थांबविण्यासाठी एक पोर्टेबल मशीन तयार केले आहे. या शोधासाठी कंपनीला तब्बल दहा लाख डॉलर्स रकमेचे अर्थशॉट “Clean Our Air” हे पारितोषिक देण्यात आले आहे.

शेतातील पीकांचा उरलेला कचरा शेतातच जाळला जातो. त्यामुळे वायू प्रदूषण होते. ही समस्या उत्तर भारतात मोठ्या प्रमाणावर वायू प्रदूषणाचे एक प्रमुख कारण आहे. ह्या जाळलेल्या कच-याचा धूर हवेद्वारे 250 किमी दूर दिल्लीपर्यंतही पोहोचतो. त्यामुळे राष्ट्रीय राजधानीत विषारी धुक्यात तयार होत असते. टाकाचेर कंपनीचे संस्थापक विद्युत मोहन यांनी हे यंत्र विकसित केले आहे.

टाकाचेर ने बनविलेले यंत्र हे ह्या कचरा जाळण्यापासून परावृत्त करते. त्यात कचरा टाकून त्याचे खत बनविण्याची प्रक्रिया पार पडत असल्याने ते बहुउपयोगी ठरले आहे.

इंग्लंडचे राजपुत्र प्रिन्स विल्यम आणि निसर्गप्रेमी सर डेव्हिड अटेनबरो यांनी गेल्या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये EarthShot पुरस्कार देण्यास सुरुवात केली होती. जे लोक पृथ्वी ग्रहावरील निसर्ग वाचवण्यासाठी प्रयत्न करतात अशा संस्था आणि लोकांना हा पुरस्कार देण्यात येतो.

दरवर्षी पाच प्रकल्प पुरस्कारासाठी निवडले जातात जे ग्रहांच्या पर्यावरणीय समस्यांवर उपाय शोधण्यासाठी कार्यरत आहेत आणि त्यांना  1.5 मिलियन डॉलर्स रकमेचे पुरस्कार दिले जातात, असे बीबीसीने म्हटले आहे.

भारतातील या कंपनी व्यतिरिक्त, संरक्षण आणि पुनर्संचयित निसर्ग पुरस्कार कोस्टा रिका प्रजासत्ताकाला देण्यात आला आहे.

- Advertisement -

त्या देशात स्थानिक नागरिकांना नैसर्गिक पर्यावरणीय प्रणाली पुनर्संचयित करण्यासाठी एक योजना तयार केली गेली ज्यामुळे तेथील वर्षावनांचे पुनरुज्जीवन झाले. कोस्टा रिका हा एक देश होता ज्याने एकेकाळी त्याची बहुतेक जंगले साफ केली होती, परंतु आता त्याने झाडांची संख्या दुप्पट केली आहे आणि इतरांना अनुसरण्यासाठी रोल मॉडेल म्हणून पाहिले जाते.

कोरल विटा, बहामास जगातील मरणा -या कोरल रीफ्स पुनर्संचयित करण्यासाठी डिझाइन केलेल्या बहामासमध्ये कोरल वाढणाऱ्या दोन सर्वोत्तम मित्रांनी चालवलेल्या प्रकल्पासाठी “Revive our Ocens” पुरस्कार देण्यात आला. विशेष टाक्यांचा वापर करून, त्यांनी सामान्यपणे निसर्गात घेण्यापेक्षा 50 पट वेगाने प्रवाळ वाढवण्याचा मार्ग विकसित केला आहे.

थायलंड-जर्मनी-इटली यांच्या संयुक्त विद्यमाने एका प्रकल्पाने AEM इलेक्ट्रोलायझर तयार करण्यासाठी “Fix Our Climate” पुरस्कार घेतला, जो हायड्रोजन आणि ऑक्सिजनमध्ये पाणी विभाजित करून हायड्रोजन बनवण्यासाठी अक्षय ऊर्जा वापरतो. हायड्रोजन हा एक स्वच्छ वायू आहे पण सामान्यतः ते जीवाश्म इंधन जाळून तयार होते.

इटलीच्या द सिटी ऑफ मिलान फूड वेस्ट हब्ससाठी “कचरामुक्त जग तयार करा”, एक प्रकल्प जो वापरात नसलेला अन्न गोळा करून आणि लोकांना देऊन अन्न कचरा आणि उपासमारीचा सामना करतो. या उपक्रमामुळे भुकेचा सामना करताना कचरा नाटकीयपणे कमी झाला आहे.

ह्या पुरस्कारांना इको ऑस्कर पुरस्कार असेही म्हटले जाते. ह्या पुरस्कारांना ‘अर्थशॉट’ हे नाव 1960 च्या अमेरिकेच्या “मूनशॉट” महत्वाकांक्षेचा संदर्भाने देण्यात आले आहे. तत्कालीन अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जॉन एफ केनेडी यांनी 60 च्या दशकात चंद्रावर माणूस मिळवण्याचे वचन दिले होते, त्या मोहिमेला त्यांनी मूनशॉट म्हटले होते.

- Advertisement -

Leave A Reply

Your email address will not be published.